Jakarta, Indonesia — 3/12/2025

Ngày làm việc thứ hai của hội thảo tập trung vào việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giảng dạy, đánh giá và quản lý lớp học, đồng thời mở rộng thảo luận về vai trò mới của giáo viên trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng. Các hoạt động được thiết kế nhằm hỗ trợ giáo viên chuyển từ giai đoạn nhận thức sang vận dụng và đổi mới trong thực tiễn.

AI trong thiết kế bài giảng: Nâng cao hiệu quả thông qua Khung 5 cấu trúc

Phiên làm việc buổi sáng do SEAMEO RECSAM điều phối tập trung vào việc hỗ trợ giáo viên sử dụng AI một cách có hệ thống trong thiết kế bài giảng. Tại đây, các chuyên gia của RECSAM giới thiệu năm khung viết câu lệnh (prompt frameworks) chuyên dụng gồm: RTF, TAG, BAB, CARE và RISE – những công cụ giúp giáo viên xác định rõ nhiệm vụ, mục tiêu và kỳ vọng khi làm việc với các hệ thống AI.

• RTF (Role–Task–Format): Xác định vai trò của AI, nhiệm vụ cần thực hiện và định dạng đầu ra; phù hợp khi cần sản phẩm rõ ràng và chuẩn hóa.
• TAG (Task–Action–Goal): Làm rõ nhiệm vụ, hành động và mục tiêu cuối cùng, hỗ trợ thiết kế hoạt động dạy học theo định hướng kết quả.
• BAB (Before–After–Bridge): Khung chuyển đổi bài giảng, mô tả phiên bản hiện tại, phiên bản mong muốn và yêu cầu AI tạo giải pháp cải tiến.
• CARE (Context–Action–Result–Example): Cung cấp đầy đủ bối cảnh, hành động, kết quả kỳ vọng và ví dụ mẫu; phù hợp với nhiệm vụ phức tạp hoặc đa bước.
• RISE (Role–Input–Steps–Expectation): Hướng dẫn AI theo một chuỗi bước cụ thể để tạo kế hoạch bài học hoặc quy trình giảng dạy hoàn chỉnh.

Người tham dự trực tiếp áp dụng các khung này trên nhiều nền tảng AI phổ biến như ChatGPT, Copilot, Gemini, Google Studio AI và Perplexity. Qua thực hành, các đại biểu nhận thấy sự khác biệt rõ rệt giữa các công cụ, từ khả năng phân tích sư phạm, mức độ trực quan đến ưu thế trích dẫn nguồn.

Nhiều ý kiến cho rằng chất lượng bài giảng được cải thiện đáng kể khi giáo viên xây dựng lời nhắc một cách có cấu trúc, thay vì đặt câu hỏi theo cảm tính. Phiên làm việc cũng nhấn mạnh năng lực viết câu lệnh (prompt literacy) như một kỹ năng mới, ngày càng quan trọng đối với giáo viên trong kỷ nguyên số.

Đánh giá trong thời đại AI: Công cụ hỗ trợ và nguyên tắc triển khai có trách nhiệm Phiên buổi chiều do SEAMEO INNOTECH dẫn dắt tập trung vào vai trò của AI trong đánh giá định tính và định lượng. AI được giới thiệu như một công cụ hỗ trợ liên tục, giúp phân tích tiến độ học tập, cung cấp phản hồi theo thời gian thực và điều chỉnh độ khó của bài kiểm tra phù hợp với năng lực từng học sinh.

Các nền tảng như GoFormative, Kahoot!, Socrative và QuestionWell được nêu như những ví dụ điển hình cho khả năng giảm tải công việc chấm điểm và tổng hợp dữ liệu của giáo viên. Tuy nhiên, diễn giả nhấn mạnh AI không thể thay thế phán đoán sư phạm của giáo viên trong các tình huống đánh giá mang tính quyết định.

Việc kết hợp giữa dữ liệu do AI cung cấp và kinh nghiệm nghề nghiệp của giáo viên được xem là yếu tố then chốt nhằm đảm bảo tính công bằng, xác thực và độ tin cậy của kết quả đánh giá.

Phiên làm việc kết thúc với hoạt động nhóm “AI Innovators”, trong đó các đại biểu xây dựng nguyên mẫu cho các hình thức đánh giá trong tương lai, qua đó hình dung rõ hơn cách AI có thể được tích hợp một cách thận trọng và sáng tạo vào quy trình đánh giá học sinh.

Vai trò mới của giáo viên trong bối cảnh AI và phân vùng rủi ro khi ứng dụng công nghệ

Phần tiếp theo trong buổi workshop tập trung vào việc tái định hình vai trò của giáo viên dựa trên Thang phân loại Bloom trong bối cảnh AI ngày càng phát triển. Diễn giả chỉ ra rằng AI hiện thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ ở mức độ nhận thức thấp như Nhớ, Hiểu và Áp dụng, từ đó đặt ra yêu cầu để giáo viên tập trung nhiều hơn vào các hoạt động ở tầng cao như Phân tích, Đánh giá và Sáng tạo.

Bên cạnh đó, mô hình “phân vùng rủi ro” trong sử dụng AI cũng được giới thiệu nhằm giúp giáo viên xác định mức độ phù hợp của từng ứng dụng công nghệ:

• Vùng xanh: Các nhiệm vụ an toàn và mang lại giá trị cao như soạn thảo nội dung, tóm tắt tài liệu và phát triển ý tưởng.
• Vùng đỏ: Các nhiệm vụ tiềm ẩn rủi ro cao như chấm điểm mang tính quyết định, giao tiếp nhạy cảm hoặc hỗ trợ cảm xúc cho học sinh.

Khung phân vùng này được đánh giá là công cụ hữu ích, giúp giáo viên sử dụng AI một cách có trách nhiệm, đảm bảo công nghệ đóng vai trò bổ trợ thay vì thay thế con người.

Tự động hóa quy trình làm việc bằng n8n: Giải pháp tiết kiệm thời gian cho giáo viên

Kết thúc ngày làm việc, các đại biểu được giới thiệu công cụ n8n – nền tảng tự động hóa quy trình làm việc không yêu cầu kỹ năng lập trình. Người tham dự được hướng dẫn xây dựng một quy trình hoàn chỉnh, từ thu thập dữ liệu qua Google Forms, tạo lời nhắc cho mô hình ngôn ngữ lớn, xử lý văn bản đến tự động xuất bản tài liệu lên Google Drive.

Dự án thực hành “Course Outline Generator” minh họa rõ nét khả năng tiết kiệm thời gian thông qua tự động hóa các nhiệm vụ hành chính lặp lại, qua đó cho thấy tương lai của giáo dục không chỉ nằm ở việc AI tạo nội dung, mà còn ở tối ưu hóa quy trình để giáo viên tập trung nhiều hơn cho giảng dạy và hỗ trợ người học.

Kết luận Ngày Làm Việc Thứ Hai

Ngày làm việc thứ hai mang lại sự tự tin rõ rệt cho các đại biểu trong việc ứng dụng AI vào giảng dạy và đánh giá. Thay vì chỉ tiếp cận công nghệ ở mức độ lý thuyết, người tham dự đã trực tiếp trải nghiệm cách AI có thể nâng cao hiệu quả công việc khi được sử dụng có cấu trúc và mục đích rõ ràng.

Thông điệp xuyên suốt các phiên làm việc là: AI là công cụ mạnh mẽ, nhưng chính sự dẫn dắt và quyết định của giáo viên mới là yếu tố then chốt tạo nên chất lượng và tính bền vững của đổi mới giáo dục.